Poeriem op 10 maart

Poeriem is bevrijding vieren
Net als het Joodse lichtfeest in de maand december is Poeriem een feest dat te maken heeft met bevrijding. Talloze keren is het volk Israël ontsnapt aan totale vernietiging. En twee van onze heilige feesten zijn daaraan gewijd. Daarbij geven we eer aan onze G’d, de G’d van Israël, voor de overwinningen die Hij ons steeds opnieuw heeft gegeven. Bij Chanoeka waren het de Syriërs en bij Poeriem de Perzen. Steeds opnieuw is Israël aangevallen, of ons land rijk en welvarend was, of dat het klein van afmetingen was. We hebben altijd aanstoot gegeven aan de wereld. Het hebben van en ons willen houden aan de Wet van Mozes is daarbij een belangrijke factor. De beeldvorming die daarvan uitgaat was en is dat Israël een andere wet hanteert dan de geldende wetten van andere landen. Het idee van uitverkoren zijn is aanstootgevend, omdat iedereen evenveel aandacht van de Eeuwige wil. En nu is daar een volk dat claimt dat het meer aandacht krijgt dan alle andere volken. Onverteerbaar voor de volken, ook al staat het onderwerp uitverkiezing in de Bijbel en heeft Israël dat niet zelf uitgevonden.

Ergernis over Sjabbat, voedsel, besnijdenis
Haman is een belangrijke politieke leider geweest in het Perzische rijk dat indertijd onder leiding stond van koning Artaxerxes, in de Bijbel Achasjverosj genoemd. Hij heeft duidelijk gemaakt wat nu precies de aanstoot was die hem zo prikkelde tot zijn antisemitische maatregelen. We lezen dit in het boek Ester, hoofdstuk 3 en vers 8: Toen zei Haman tegen koning Achasjverosj: “Er is een volk, dat verstrooid en afgezonderd leeft onder de volken in alle gewesten van uw koninkrijk. Zijn wetten verschillen van die van alle volken, maar het doet niet de wetten van de koning, zodat het de koning niet past om het met rust te laten.” Vier punten noemt Haman daar tegen Israël: de afzondering van Israël van andere volken, de wijde verspreiding van ons volk in alle gewesten van het grote Perzische rijk, het zich houden aan eigen wetten en dus niet echt assimileren met de autochtonen en het zich niet houden aan de landswetten. Van die wetten in onze Tora waren de Sjabbat, de voedselwetten en de besnijdenis altijd de grootste ergernis.

Genocide op Israël
Achasjverosj had als aanwinst van zijn harem een Joodse vrouw had getrouwd die bovendien de plaats innam van zijn oorspronkelijke vrouw en koningin, Wasjti, de dochter van koning Belsjazzar (Belsassar). De mentor van de nieuwe koningin was haar Joodse oom Mordechai, die zo wijs was geweest om de Joodse naam Hadassa aan te passen door zijn nichtje een Perzische naam te geven: Isjtar, of Ester. Deze Mordechai weigerde te buigen voor de ijdele en wrede politieke leider Haman. Die dwong de burgers van Perzië om voor hem en zijn afgoden te buigen. Deze punten: afzondering, het overal leven, de eigen Tora (Wet) en het niet buigen waren genoeg reden voor Haman om het volk geheel weg te willen vagen. De leugen van het zich niet houden aan de landswetten was een excuus om de medewerking van de koning te krijgen. Andere redenen om genocide op Israël te plegen hebben onze vijanden nooit gehad. En steeds opnieuw stond de rest van de naties er bij en keek er naar. En dwong Israël tot wapenstilstanden als het zichzelf wist te verdedigen.

Afkeer van de G’d van Israël
De aanstoot die de wereld aan Israël neemt heeft te maken met de afkeer van G’d zelf. Wie G’d niet liefheeft heeft Zijn volk niet lief en heeft ook zijn Wet (Tora) niet lief en verzet zich dan ook tegen geboden als Sjabbat, de voedselwetten en de besnijdenis. En de manier waarop deze groep mensen zonder respect met Israël omgaat zegt iets over hun innerlijke beschaving en hun verzet tegen G’ds ingrijpen in hun leven, ook als dit gelovigen in de Eeuwige zou betreffen. Dit is de basis van antisemitisme en van het zich verzetten tegen de wil van de Eeuwige in ons leven. Dit is waardoor alle oorlogen tegen Israël konden plaatsvinden. En in feite moet iedereen uitkijken voor deze zaken. Laten we ons afvragen: 1. hebben we G’d werkelijk lief? 2. welke betekenis heeft Zijn volk? 3. hebben we G’ds geboden lief, inclusief de Sjabbat, de voedselwetten en de besnijdenis? 4. buigen we voor mensen, inclusief hen die Israël kwaad willen doen? 5. willen we G’ds wil doen in ons leven?

Vrolijk Poeriem,
Lion S. Erwteman, Rosj Kehillat Beth Yeshua