Er kwamen steeds meer mensen op de aarde. En de zonen van G’d zagen dat de dochters van de mensen erg mooi waren. Ze trouwden met hen, met wie ze maar wilden. Toen zei de Eeuwige: “Mijn Geest zal niet voor altijd de mensen blijven waarschuwen. Ze zijn sterfelijk en krijgen nog maar 120 jaar.” In die tijd en ook daarna leefden er reuzen op aarde. Dat waren de kinderen die geboren waren nadat de zonen van G’d getrouwd waren met de dochters van de mensen. Zij waren de grote, machtige helden uit de vroege tijd. De Eeuwigezag dat de mensen op de aarde erg slecht waren. Alles wat ze bedachten en deden was slecht. Daarom had de Eeuwige er spijt van dat Hij de mensen had gemaakt. Hij had veel verdriet over wat ze deden.
Haftara Samuel 20:18-21 uit 20:18-42
Jonatanzei tegen David: “Morgen begint de nieuwe maand. Dan zal mijn vader je missen bij de feestmaaltijd, want je plaats zal leeg blijven. En op de derde dag moet je in ieder geval naar de plek komen waar je je de vorige keer had verborgen. Ga daar bij de Haëzel-rots zitten. Ik zal drie pijlen langs de rots schieten, alsof ik op een doel mik. Ik zal tegen mijn schildknaap zeggen: ‘Ga de pijlen zoeken.’ Als ik duidelijk tegen de jongen zeg: ‘De pijlen liggen dichterbij! Haal ze!’ dan kun je komen. Dan is het veilig voor je. Dan is er niets aan de hand, dat zweer ik bij de Eeuwige.
Beriet Chadasja: Matteüs 18:11-17
De Mensenzoon is gekomen om iedereen die doelloos is, te redden. Stel dat iemand 100 schapen heeft, en één schaap loopt bij de kudde weg. Wat zal hij dan doen? Wat denken jullie? Ik weet zeker dat hij de 99 schapen op de berg zal achterlaten om het weggelopen schaap te gaan zoeken. En luister goed: als hij het dan vindt, is hij veel blijer over dat ene schaap dat hij weer heeft gevonden, dan over de 99 schapen die niet waren weggelopen. Zo wil ook jullie hemelse Vader niet dat ook maar één van deze kinderen verloren gaat.” Yeshua zei: “Als iemand verkeerd tegen je heeft gedaan, ga dan naar hem toe en praat met hem onder vier ogen. Als hij naar je luistert, heb je hem op het juiste spoor gezet. Als hij niet naar je wil luisteren, ga dan met nog één of twee mensen naar hem toe. Want als twee of drie mensen hem zeggen dat hij verkeerd heeft gedaan, dan hebben ze gelijk. Maar als hij ook naar hen niet wil luisteren, moet je het aan de gemeente vertellen. Als hij ook niet naar de gemeente wil luisteren, moet je hem beschouwen als iemand zonder vertrouwen of moraal is.”
Lion Erwteman over Beresjiet
Lezend in Genesis zie je hoe de wereld ontstaat. En hoe de mensheid, de adam, als de eregast in deze wereld wordt geïntroduceerd, wanneer alles wat daarop hoort, aanwezig is en in samenhang met elkaar werkt. Een ecosysteem. Er had van alles mis kunnen gaan. Overstromingen, vulkaanuitbarstingen, machtsovername door dinosaurussen of aapachtigen, hongersnood, een vreemd hemellichaam dat op de aarde botst.
Van alles wat er mis had kunnen gaan, is het de mens, die een kosmische fout begaat door de schepper en eigenaar van alles als hoogste autoriteit in te ruilen voor een slang. Na deze crisis woont de mens buiten dit bijzondere park, ook wel Paradijs genaamd.
De tiende generatie brengt de man voort die de nieuwe voorvader van de mensheid wordt, Noach. Hij maakt de wereldcatastrofe mee van een allesverwoestende tsunami, de mabboel (zondvloed). De mensheid krijgt opnieuw de kans om zich te buigen voor en te schikken onder haar schepper, de Eeuwige. Na twintig generaties lukt dat nog steeds niet.
Tien generaties na Noach ontstaat het Joodse volk met het verschijnen van de gedreven man van geloof en daden: Abraham. Hij buigt zich voor en schikt zich onder zijn schepper. Een persoonlijke relatie ontstaat tussen deze twee die heel bijzonder is.
Abraham is niet Joods, maar wordt de genetische vader van het Joodse volk. Tevens wordt hij de geestelijke vader van de rest van de mensheid die door de trouw en ijver van Abraham een nieuwe kans krijgt. Alle vijf boeken zijn geschreven door Mosjee met het doel om het ontstaan van Israël, haar praktijk, tekortkomingen, herstel en genezing en toekomst aan te duiden.
Alle “vuile was” wordt buiten gehangen. Alle beloften en zegeningen worden genoemd en betreffen het Joodse volk Israël. Wie van de rest van de mensheid zich, zoals Paulus het beeld van de Edele Olijfboom beschrijft (Romeinen 11), op de Joodse stam laat enten deelt mee in die zegeningen en beloften.
De rest van de mensheid heeft zijn eigen vuile was. En net als Israël is het middel om tot heiliging te komen het volgen van Avraham in het vertrouwen in de Eeuwige en de gehoorzaamheid waarmee hij te werk ging. Dit is de context van de Tora. De Hebreeuwse naam van dit eerste van de vijf boeken Genesis is: Beresjiet. Dat betekent letterlijk: Met de eersteling.
De eerste woorden van Genesis worden dan: Met de eersteling heeft de Eeuwige de hemel en de aarde geschapen. Het is de eersteling die Zijn offer al gebracht heeft “sedert de grondlegging van de wereld” volgens Openbaring 13:8.
Daarmee is de goddelijkheid van de eersteling bewezen, want schepselen, zoals mensen en engelen, kunnen niet iets uit niets scheppen. En het laat zien dat G’d één is en toch met zichzelf als eersteling kan scheppen. Die eersteling is het licht der wereld, dat geroepen wordt.
Hij is het “vlees geworden” woord, de Tora in levende lijve. Logisch dat Hij heeft gezegd dat Hij, in de vorm van dienstknecht op aarde, niet de opdracht had om die Tora te ontbinden, af te schaffen. Daarmee zou Hij zichzelf ontkennen; en het Licht doven. Zijn Geest zweefde wakend boven het water, toen de duisternis zich op het wateroppervlak bevond. Veiligheid boven alles.
Sjabbat sjalom,
Lion S. Erwteman, Rosj Kehilla van Beth Yeshua
Amsterdam
