Misjpatiem

Speciale selectie Sjabbat Sjekaliem: Exodus 30:11-16; 2 Koningen 12:1-17

Na de beroemde Tien Woorden die ook in steen aan Israël zijn gegeven volgen de geboden die op de een of andere manier voortvloeien uit en verband houden met deze eerste tien. Ze gelden ook voor mensen die in Yeshua geloven en in Zijn uitspraken, zoals deze: “Denk niet dat Ik ben gekomen om de Tora en de Profeten af te schaffen. Ik ben niet gekomen om ze af te schaffen maar om ze te na te leven. …Wie ook maar een van de kleinste van deze geboden afschaft en dat aan mensen onderwijst, zal zeer klein zijn het Koninkrijk van de hemel …” (Matteüs 5:17-19). Wat de kleinste van de geboden zijn weet ik niet direct.

Maar wat gebeurt er met mensen die onderwijzen dat je de grote geboden niet hoeft te doen, zoals de Sjabbat? Nee Paulus zegt ook duidelijke dingen hierover: “Stellen wij door geloof de Tora, de Wet, buiten werking? Volstrekt niet. Wij bevestigen wij de Tora er juist mee” (Romeinen 3:31). Met andere woorden: Moet je, om te geloven, niet of niet meer de Wet toepassen? Juist wel. En ook zegt hij: “Is de Wet, de Tora, in strijd met de beloften van de Eeuwige? Volstrekt niet! …” (Galaten 3:21). Het is Joods om in de Tora te geloven, die toe te passen en in Yeshua te geloven, die, ook op aarde, de Tora heeft toegepast.

Na de Tien Woorden beginnen de geboden wonderlijk genoeg met mensen die gebonden zijn door werk, gedwongen werkverband. Dat zal niet alleen zijn vanwege de veelvuldige praktijk hiervan, zoals met zo vele andere geboden. Israël is net uit haar slavernij gekomen. Het hoeft zich niet meer te buigen voor de koning van Egypte. En het hoeft de regels van Egypte niet meer na te leven. Het is namelijk bevrijd en moet nu buigen voor de G’d van de schepping en moet Zijn regels naleven.

Iemand die meent geen bijbelse regels meer te hoeven toepassen begrijpt nog niet dat je dan automatisch de regels naleeft van G’ds tegenstander die mensen laat denken dat ze vrij zijn. Vrij van wat? Vrij om hun arglistige hart te volgen? En zo is de eerste instructie er een die beschrijft wat je moet doen als je een gedwongen werkkracht in dienst hebt. En dat deze de keuze krijgt om na zes jaar weer op eigen benen te staan. Zo had immers ook Israël “zes jaar” gedwongen gearbeid, om in het zevende jaar op eigen benen te staan, nadat de Egyptische fanatieke religieuze leiders tot zwijgen waren gebracht.

Het doden van een slaaf, moord en doodslag, allerlei civiele wetten die herinneren aan Egypte, komen vervolgens aan bod. Want we zouden eens in dezelfde val kunnen lopen. Ook eigendomsrecht waaronder wettelijke aansprakelijkheid wordt onderwezen. Ook het eerlijk laten verlopen van een proces wordt onderwezen, zie vanaf hoofdstuk 23. Israël verbouwt bananen, maar mag en zal niet en nooit een bananenrepubliek worden.

De Sjabbat wordt opnieuw voorgeschreven; en niet alleen aan het Joodse volk, maar ook aan de vreemdeling die woont te midden van Israël. Mosjee gaat opnieuw de berg Sinai op om verder onderwezen te worden, zie 24:1-2. En vervolgens sluit hij met alle aanwezigen, Joods en niet-Joods, op grond van dit verbondsgeschrift dat de Tora is, het verbond, zie 24:7 en 8. De mooiste erediensten die Israël ooit beleefde, waren daar bij de berg Sinai. Maar Israël moest verder. En zo zou er een draagbaar heiligdom komen, om vast te houden wat zich daar in de woestijn aan bijna paradijselijke ervaringen had voorgedaan.

Lion S. Erwteman, Rosj Kehila van Beth Yeshua
Amsterdam