Onderwerpen:
Onderwerpen:
Selectie en uitleg uit de lezingen voor Re’ee
Tora Deuteronomium 16:13-17 uit 11:26-16:17
13 Wanneer jullie het graan hebben geoogst en de druiven hebben geperst, moeten jullie zeven dagen lang Loofhuttenfeest vieren. 14 Je moet leren je te verheugen op je feest, jij met je zoon en je dochter, je werknemer en je dienares; samen met de Leviet, de vreemdeling, de wees en de weduwe, die binnen je poorten wonen. 15 Zeven dagen moet je feestvieren ter ere van de Eeuwige, jouw G’d, op de plaats die de Eeuwige zal uitkiezen. Want de Eeuwige, jouw G’d zal jou zegenen in je hele oogstproces en in al het werk van jouw handen, zodat je ook echt vrolijk kunt zijn. 16 Drie keer per jaar zal iedereen die bij jou van het mannelijk geslacht is, voor het gezicht van de Eeuwige, jouw G’d verschijnen op de plaats die Hij zal kiezen. Dat is op het feest van Ongezuurde Broden, op het Wekenfeest en op het Loofhuttenfeest. En hij mag dan niet met lege handen voor het gezicht van de Eeuwige verschijnen. 17 Daarbij geeft iedereen naar de maat van zijn vermogen, en van de zegen die de Eeuwige, jouw G’d, aan jou heeft gegeven.
Haftara: Jesaja 54:14-17 uit 54:11-55:5; 3e troosthaftara
14 Je zult rechtop kunnen staan in een functie door je gerechtigheid. Besef dat je niets te maken hebt met onderdrukking; daar hoeft je ziel je niet bang voor te zijn. En besef dat je niets te maken hebt met verwoesting, omdat die niet onder je huid kruipt. 15 Wordt er agressief aangevallen, weet dan dat dat niet van Mij komt. En wie jou aanvalt, zal over jou vallen. 16 Kijk, Ik ben het, die de smid geschapen heeft. Hij blaast het kolenvuur aan met zijn blaasbalg. Het is zijn kunstvaardigheid waarmee hij wapens maakt. En ook ben Ik degene, die de verderver geschapen heb om te af te breken. 17 Elk gesmeed wapen van metaal dat tegen jou wordt gebruikt, zal zijn doel niet bereiken. En elke mond die zich in een rechtbank tegen jou keert, zul jij in het ongelijk stellen. Dat is wat de dienaren van de Eeuwige gaan meemaken. En dat is hun recht dat Ik hen toewijs. En dat is het woord van de Eeuwige.
Beriet Chadasja: Matteüs 16:13-19
13 Toen Yeshua in de omgeving van Caesarea Filippi gekomen was, vroeg Hij aan Zijn discipelen: Aan wie denken de mensen wanneer ze het hebben over de Ben Adam, de Mensenzoon? 14 Ze antwoordden, dat sommigen daarmee Johannes de Doper bedoelen; en dat anderen het dan hebben over de profeet Elia; en weer anderen over de profeet Jeremia, of een andere van profeten. 15 Hij antwoordde: Maar jullie, wie denken jullie dat Ik ben? 16 Sjimon Kefa gaf antwoord. Hij zei: U bent de Messias, de verschijning op aarde van de levende G’d. 17 Yeshua zei: Jij bent gezegend, Sjimon Zoon van Jonna. Dit inzicht ontvang je niet van een mens, maar alleen van mijn Vader, die in de hemelen is. 18 En Ik zeg dit tegen jou: Jij bent Petros. En het is op deze Petra, dat Ik mijn gemeente bouw. De poorten van het dodenrijk zullen haar niet kunnen laten verdwijnen. 19 Ik zal de sleutels van het Koninkrijk van de hemelen geven. Wat jij op aarde uitspreekt als opdracht om uit te voeren of juist niet te doen, zal bevestigd zijn in de hemelen.
Lion Erwteman over Re’ee
Gilgal ligt precies tussen de bergen Geriziem en Ewàl (Ebal) in. Het is de plaats waar Abraham zijn kamp opsloeg, zie Genesis 12:6-7. En het is ook de plaats waar Jakob een stuk grond kocht, zie Genesis 33:18-20. En het is plaats geweest op de oostoever van de Jordaan, waar Israël deze rivier overstak om in het land te komen met Jozua. De berg Geriziem wordt de berg van de zegen genoemd, de berg Ewal de berg van de vloek. In de lezing ‘Kie tawo’ komt dit terug wanneer de zegeningen en de vervloekingen worden beschreven. Ook in het Nieuwe Verbond wordt de berg Geriziem aangehaald, in Johannes 4:5. “Hij [Yeshua] kwam in een stad van Samaria, genaamd Sichar, vlakbij het stuk land dat Jakob aan zijn zoon Jozef heeft gegeven.”
De instructies die Mozes heeft doorgegeven voor deze plaats worden later door Jozua nauwgezet opgevolgd. “33 Ondertussen stond Israël, met alle oudsten, griffiers en rechters aan de weerszijden van de ark van het verbond met de Eeuwige, tegenover de Levitische priesters die de ark droegen. Zowel de geboren Israëlieten als de vreemdelingen die bij hen woonden waren aanwezig. De ene helft van het volk keek uit op de Geriziem en de andere helft keek uit op de Ewal, zoals Mozes, de dienaar van de Eeuwige, had opgedragen. Eerst zegende Jozua het volk van Israël, zoals Mozes had opgedragen” (Jozua 8:33).
De Eeuwige heeft een duidelijke voorkeur en geeft dat ook op verschillende plaatsen in de Bijbel weer, zie Malachi 1:3 en Romeinen 9:13, “Jakob heb Ik liefgehad, maar Esau heb Ik gehaat”. Wij hebben zelf de verantwoordelijkheid om ons zo te gedragen dat we vallen onder de zegen van de Eeuwige, in plaats van dat de Eeuwige er aanleiding voor heeft om naar ons te kijken op basis van vloek. Die verantwoordelijkheid is groot.
In de parasja (leesportie) van deze week wordt onder meer gesproken over het vernietigen van afgodsbeelden en de altaren van de afgodendienst. De plaatsen moeten worden weggebrand en de namen van de afgoden moeten worden vernietigd. Dat de herinnering hieraan niet geheel werd weggevaagd kunnen we teruglezen in Johannes 4 in het gesprek tussen Yeshua en de Samaritaanse vrouw.
Zij zegt in vers 20: “20 Onze vaders hebben op deze berg aanbeden; en jullie zeggen, dat Jeruzalem de plaats is, waar aanbeden moet worden.” Weliswaar is dit een Samaritaanse die spreekt, maar in onze geschiedenis van Israël is ook heel wat aan beeldjes, amuletten en andere zaken gebruikt. Elke godsdienst leent zich voor dit soort zaken (syncretisme) en het blijft opletten. 
Twee bergen, landelijk gezien centraal gelegen. Ewal is noordelijk gelegen ten opzichte van Geriziem. Op Ewal bouwt Jozua een altaar voor de Eeuwige, zie de afbeelding boven ook rechts en lees Jozua 8:30. “Toen bouwde Jozua een altaar voor de Eeuwige, de G’d van Israël, op de berg Ewal.”
Het is de plek vanwaar Jozua overluid al de woorden van de Tora heeft voorgelezen, de zegen en de vloek, zonder ook maar een woord daarvan af te zwakken qua inhoud of overdracht (Jozua 8:35). En dat is de kern van ons dagelijks keuzes maken. Gilgal is waar de profeet Samuel koning Saul heeft veroordeeld vanwege zijn verkeerde keuzes.
Sjabbat sjalom,
Lion S. Erwteman, rosj kehilla van Beth Yeshua
Amsterdam
