Wajesjev

Nu we weten hoe het verhaal van Jozef en zijn redding van Israël verloopt, kunnen we zeggen dat het G’ds hand was die hiervoor zorgde. Wat ik mij afvraag is hoe het voor Ruben moet geweest zijn? Hij was het uiteindelijk, die zijn broers ervan weerhield Jozef te vermoorden, zie Genesis 37:20. Hij had ook een reddingsplan bedacht (vers 22). Maar had hij niet beter Jozef direct naar zijn vader terug kunnen sturen? Mogelijk was hij bang dat zijn broers zich ook tegen hem zouden keren als hij het voor Jozef had opgenomen. De naam Ruben, Reoewen, betekent: G’d heeft mijn schaamte weggenomen, zie Genesis 29:32. Is het niet zo dat Reoewen, zonder dat hij dat zelf besefte, zijn broers heeft behoed voor de nog grotere schaamte die ze over zich hadden uitgeroepen, door hun eigen broer te willen vermoorden?

In dit verhaal komt niet naar voren dat de broers Reoewen (Ruben) op de hoogte brengen van de verkoop van Jozef. Ik vermoed dat Reoewen handelde vanuit de hoedanigheid van oudste broer en zich daarom ook voor Jozef verantwoordelijk voelde. Wat moet deze man een groot verdriet hebben gehad. Vreemd dat hij geen vragen stelde toen zijn broers de mantel in bloed drenkten. Het wordt in elk geval niet in het verhaal genoemd. De onwetendheid van wat er met Jozef was gebeurd moet op hem een grote impact hebben gehad. Ging hij er zelf ook van uit dat Jozef door een wild dier was verscheurd?

Wat is mijn houding ten opzichte van mensen die kwaad doen in mijn bijzijn. Durf ik eerlijk mijn afschuw daarover uit te spreken? Of probeer ik alleen maar de omstandigheden te verzachten, omdat ik zowel dader als slachtoffer te vriend wil houden. Durf ik stelling te nemen tegen de meerderheid, ongeacht de consequenties? Of loop ik weg en doe als of het mij niet aangaat wat er gebeurt. Ben ik niet mede schuldig als ik toesta dat anderen mishandeld worden, fysiek of verbaal, zonder hoe dan ook in te grijpen?

Reoewen heef ten minste een poging ondernomen om de situatie, het gevaar tegen Jozef, te keren. Maar heeft hij voldoende gedaan daartegen? En voordat we antwoorden dat de Eeuwige dit uiteindelijk ten goede heeft gekeerd, moeten we beseffen, tenminste dat geloof ik, dat de Eeuwige ook een andere manier had gevonden om Jozef naar Egypte te brengen. Al vraag ik mij af hoe het leven van Jozef er uit had gezien als hij niet op deze manier naar Egypte was gevoerd. De overlevering vertelt dat, als Jozef niet naar Egypte was gevoerd, Ja’akov in boeien en halsband naar Egypte zou zijn afgevoerd. G’d wilde Ja’akov deze vernedering besparen en stuurde daarom zijn zoon Jozef voor hem uit. Vraag is vervolgens: waarom moesten zijn broers als instrument dienen om dit voor elkaar te krijgen?